7-th Asian Games | Astana Almaty 2011

7-қысқы Азия ойындарының талисманы

Барсик - IRBY (ИРБИ)

Негіздеме:

Қар барсын 7-қысқы Азия ойындарының талисманы ретінде таңдау бірқатар себептермен негізделген:

1.Қазіргі ақпараттық кеңістікті (қазіргі қоғам санасында, әлемдік қоғамдастық санасында, немесе қазіргі уақытта) қар барсы тәуелсіз Қазақстанның күші мен беделін білдіретін негізгі белгілердің бірі ретінде бекітілді. Талисманның түйінді міндеттерінің бірі - ойындар өткізілетін орынның бірегей рухын білдіру болып табылатыны белгілі.

2.Tалисман Азиаданың фирмалық стилінің бөлігі болып табылады және барлық көзге шалынатын материалдардың жалпы контексіне дөп келуі керек. Бұл жерде туған ортасы қар шыңдары болып табылатын барстан басқа өзгені алу өте күрделі.

3.Талисман қазіргі заманғы олимпиада қозғалысының құндылықтарын білдіруі керек, ал қар барсы шынайы олимпиадалықтың барлық негізгі қасиеттерін: күш, батылдық, төзімділік пен тектілікті білдіреді.

4.Қазіргі заманда спорт  талисманы өз халқының дәстүрлерін, оның тарихын және маңызды мәдени кодтарын көрсетеді. Осы жерде де барс бірнеше мәнге және мазмұнды нышанға ие белгі болып табылады.

Өздеріңізге белгілі зооморфты образдар ертеден көшпелі өркениет мәдениетінде әлемді көрсету құралы ретінде қызмет етті.  Сақтардың мифологиялық берілістерінде барс әділдіктің қорғаны ретінде беріледі, “ол төреші ретінде алдында өтіп жатқандарға биіктен көз шолады” (кімнің цитатасы, қайдан?).   Сондай-ақ барс жиі ғарыштық әлем тәртібін қорғау белгісі, әлем құрылуының тұрақтылығының кепілі болып табылып Өмір ағашының қорғанышы ретінде көрінеді, осының барлығы өз кезегінде олимпиада қозғалысының негізгі идеяларымен қиюласады.

Аттың этимологиясы:

Талисман атауы персонаждың өзіне түпнұсқалы және оған салынған мәдени кодтаулармен берілуі керек. Сондай-ақ ол транс-тілдік түсіндіруде жеңіл беріледі.  Бұдан басқа атау баспалық сызу құрылымымен үйлесімге ие болуы керек, себебі ол Азиада - 2011 фирмалық стилінің бөлігі ретінде болып табылады.

Тағы бір маңызды аспект, талисман атауы мен оның сыртқы үлгісінің көркем қиюласуы - ономастикалық және анатомиялық балалар антропоморфизм   (бала денесінің пропорциялары, үлкен бас, күлімсіреу, көрерменге тура қадалған адам көзі, мен баланың қысқартылып, еркелетіп алынатын атауы). Бұл тадисманға ашықтық беріп, бүкіл аудиторияның қабылдауын береді.

Жоғарыда аталған міндеттерден шығып негіз ретінде қар барсының әйгілі халықаралық атауы ретінде «ИРБИС» сөзі алынды. Одан кейін кішірейтіп - еркелеткен нысанда ИРБИ - латын транскрипциясында IRBY түрін алды.

Фоносемантикалық талдау IRBY атауының барынша ерекше көрінетін мына сипаттамаларын анықтайды: жақсы, көңілді, ашық, батыл, жарқын, қауіпсіз. Барлық берілген салыстырулар персонаждың қызықты сипатын құруға мүмкіндік беріп, оған деген оң көзқарасқа кепілдік береді.

Сипаттама:

Батыл, ұтқыр және төзімді  ИРБИ үшін қар - туған орта, ал спорт - өмір келбеті. Күшті, әсем, энергияға толы, ол өте бауырмал және өз өмірін қозғалыс пен араласусыз көре алмайды.

Аңыз:

Биік жоғары тауда Ирби атты қар барсы тұрады.

Онымен ешкім ұтқырлық, күш пен төзімділікке күш сынаса алмайды. Бәрінен бұрын оның сүйікті ісі - қарда шапқылау, шыңнан шыңға секіру мен бір орында отырмау үшін тағы да қозғалысқа толы жолды үнемі тауып ала қояды. Бірақ өкінішке орай жоғары тау шыңдарында ойнайтын пенде жоқ - тек секемшік арқарлар мен қанат қағып биікте самғаған бүркіттер ғана, ал Ирбиге ойын керек, ол достық қалыпқа жақын. Бір күні Ирби оның елінің маңызды қалаларында - Астана мен Алматыда - Қысқы Азия ойындары деп аталатын үлкен мереке, оған қар барстары сияқты күшті, төзімді де батыл түрліадамдар әр елден келетінін естіді.

“Міне, мен қайдан достар табамын” - деп Ирби қуанып кетіп жолға шықты…

• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
• Click to open image! Click to open image!
•